Księga Podatkowa JPK
KPiR · VAT · Amortyzacja · Płace
Zobacz nasz profil na Facebooku
Aktualna wersja 8.4

DuoKomp Księga Podatkowa 2022 JPK 8.4 - Dokumentacja

Rozdział 10.
ZUS I PODATEK DOCHODOWY

Spis treści    

Raport roczny

W powiązaniu z podatkową księgą przychodów i rozchodów (pkpir) możliwe jest obliczanie dochodu i miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy właściciela firmy lub wspólników spółki na podstawie:

  • wartości księgowań w poszczególnych miesiącach,
  • składek na ubezpieczenie społeczne za poszczególne miesiące (o ile nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, gdyż wówczas są rozliczane jak zwykłe wpisy do księgi),
  • składek na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące,
  • ustawień reguł opodatkowania dla danego roku podatkowego.

Dla wygody użytkownika raport zawierający ten rodzaj wyliczeń dostępny jest z poziomu okna edycyjnego pkpir (zrzut nr 1). Ponieważ jednak logicznie rzecz biorąc dane mogą być pobierane z kilku ksiąg prowadzonych jednocześnie w danym roku podatkowym, użytkownicy będący w takiej sytuacji mogą (a nawet powinni) utworzyć raport z poziomu menu głównego programu – Księga -> Raport roczny..., gdyż pozwala on określić kilka ksiąg jako łączne źródło danych (zrzut nr 2).

Pozostałe dane potrzebne do wygenerowania raportu – składki ubezpieczeniowe oraz ustawienia sposobu opodatkowania – wprowadzić można klikając przycisk ZUS/PIT... w oknie edycji księgi. Wyświetli się wówczas okno dialogowe służące do zapisania tych danych (zrzut nr 3). Jeżeli firma jest spółką, wówczas dane te są odrębne dla każdego wspólnika, gdyż to on indywidualnie jest podatnikiem podatku dochodowego oraz płatnikiem składek ubezpieczeniowych. Jeśli sytuacja użytkownika jest bardziej złożona w ten sposób, że prowadzi jednocześnie więcej niż jedną księgę, wówczas dane te należy wprowadzić tylko w dowolnie wybranej jednej z nich.

W przypadku kliknięcia opcji Raport roczny pojawi się okno z dodatkowymi ustawieniami (zrzut nr 4). Może ono wyglądać różnie zależnie od okoliczności. Np. wywołanie go z menu głównego spowoduje, że można tam będzie wybrać jedną lub wiele ksiąg źródłowych. Z kolei wywołanie go z okna edycyjnego księgi będzie dotyczyło tylko i wyłącznie jej. W przypadku jeśli firma jest spółką należy również wybrać wspólnika dla którego ma być wygenerowany raport.

Raport może mieć strukturę uproszczoną i stanowić jedynie podsumowanie przychodów i kosztów połączone z wyliczeniem dochodu lub straty dla poszczególnych miesięcy. Obliczenia dokonywane są wówczas dla każdego miesiąca osobno, a w dodatkowym 13-tym wierszu znajduje się podsumowanie. Jednak w razie wybrania opcji Pokaż składki ZUS i zaliczki na podatek dochodowy tworzony jest raport narastający, który pozwala obliczyć wymienione zaliczki.

Obliczanie i rozliczanie składki zdrowotnej

Poczynając od roku 2022 nastąpiła istotna zmiana w zakresie obliczania i rozliczania składki zdrowotnej. Wcześniej była to w zasadzie ryczałtowa kwota, którą należało po prostu wpisać w tabeli widocznej na zrzucie nr 3, a następnie była ona automatycznie odliczana od podatku dochodowego w kolejnych miesiącach i na koniec roku. Obecnie jednak kwota składki jest obliczana dla każdego miesiąca z osobna i nie podlega ona już odliczeniu od podatku dochodowego.

Z technicznego punktu widzenia wartość składki nadal należy wprowadzić w odpowiedniej pole okna ze zrzutu nr 3. Aby jednak ułatwić użytkownikowi ustalenie tej kwoty, dla okresów w roku 2022 program zawiera zupełnie nowe narzędzie obliczania składki zdrowotnej. Obliczenie dokonywane jest bezpośrednio na podstawie wpisów do podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Dlatego program zakłada, że wpisy te są kompletne i prawidłowe. Aby skorzystać z narzędzia, należy kliknąć przycisk Oblicz składkę zdrowotną. Otworzy to osobne okno, które pozwoli wyliczyć składkę za wskazany okres (zrzut nr 5).

Obliczanie i rozliczanie ubezpieczenia społecznego

Program nie udostępnia osobnego narzędzia do obliczania składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) przedsiębiorcy. Są to wprawdzie uzależnione od sytuacji konkretnej osoby, ale co do zasady stałe ryczałtowe kwoty wprowadzane do tabeli widocznej na zrzutach nr 3 i 5. Teoretycznie możliwe są dwa sposoby ewidencjonowania i rozliczania tych kwot:

  • jako wpis kosztowy do podatkowej księgi przychodów i rozchodów (pkpir), np. dowodem wewnętrznym,
  • w równoległym rozliczeniu prowadzonym przy pomocy wspomnianej tabeli.

Przed rokiem 2022 zazwyczaj nie miało to istotnego znaczenia praktycznego. Wprawdzie osobna od księgi tabela pozwalała lepiej uporządkować i uwidocznić rozliczenia i dlatego była to metoda zalecana. Koniec końców w normalnych okolicznościach nie wpływało to jednak na wartości rozliczeń.

Poczynając od roku 2022 zaleca się, aby rozliczenia ubezpieczenia społecznego przedsiębiorcy prowadzić tylko i wyłącznie poza podatkową księgą przychodów i rozchodów, w przeznaczonej do tego tabeli. Wiąże się z to z faktem, że zapłacone kwoty ubezpieczenia społecznego mogą być wymagane do obliczenia innych wartości, jak składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz tzw. ulga dla klasy średniej. Jeżeli składki na ubezpieczenie społeczne zostaną zaksięgowane jako koszty, program nie rozpozna ich charakteru i nie uwzględni tam, gdzie to konieczne.

Podsumowanie roczne

Niezależnie od raportu rocznego, który w każdym wariancie rozbity jest na poszczególne miesiące i pozwala na wyliczenie podatku i zaliczek na podatek z uwzględnieniem nie tylko wpisów do księgi, ale też informacji spoza niej, dostępna jest opcja obliczenia dochodu na podstawie objaśnień do podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Takie podsumowanie należy sporządzić na koniec roku podatkowego i dołączyć jako ostatnią stronę do księgi przychodów i rozchodów. Jego treść i sposób obliczenia wynikają wprost z przepisów regulujących sposób prowadzenia księgi, ale w związku z tym nie zawierają np. informacji o składkach ubezpieczeniowych, które nie są księgowane jako koszty uzyskania przychodu. Zawsze też odnosi się do księgi jako całości, nawet jeśli prowadzona jest ona przez spółkę osobową, w której wspólnicy mają określone procentowo udziały w zyskach i stratach. Dlatego nie jest to zwykle informacja wystarczająca do przygotowania pełnego rocznego rozliczenia podatku dochodowego właściciela firmy lub wspólnika spółki osobowej.

Spis treści